Manh Manh nữ sĩ

Manh Manh - Nguyễn Thị Kiêm (1914-2005)

Manh Manh hay Nguyễn Thị Manh Manh (chữ Hán: 阮氏萌萌) là một nữ sĩ Việt Nam thời tiền chiến. Theo tài liệu thì bà là người phụ nữ đầu tiên đã đăng thơ, viết bài, đăng đàn diễn thuyết hô hào cho phong trào thơ mới tại Việt Nam.

Nữ sĩ tên thật là Nguyễn Thị Kiêm (阮氏兼), sinh ngày 3 tháng 1 năm 1914 tại Sài Gòn, nhưng quê quán của bà ở tỉnh Gò Công (nay thuộc Tiền Giang). Bà là con gái thứ của Tri huyện Nguyễn Đình Trị, tục danh Huyện Trị, cũng là một cây bút trong làng báo lúc bấy giờ. Ông Trị từng là chủ huyện Lái Thiêu, Thủ Dầu Một, nghị viên hội đồng thành phố chung "sổ" (liên danh tranh cử) với giáo sư Nguyễn Văn Bá, chủ bút báo Công Luận thời Diệp Văn Kỳ, Thần Chung. Ông Trị cũng là "bầu" của đội bóng đá Ngôi Sao Xanh và sau đó đội Ngôi Sao Gia Định lừng lẫy một thời.

Thuở nhỏ học ở Gò Công, sau khi học hết bậc tiểu học, bà được theo học ở trường Collèges des jeunes filles indigènes: Trung học Thiếu nữ Bản xứ Sau đổi tên là Collèges des Jeunes filles Annamites de Saigon: Nữ Trung học An Nam Sàigòn. Thời đó nữ sinh trường nầy phải mặc đồng phục áo dài màu tím, nên người ta gọi là Trường Áo Tím, đến năm 1949 đổi tên thành Collège Gia Long, rồi Lycée Gia Long, sau 1975 đổi tên thành Trung học Nguyễn Thị Minh Khai.

Khoảng năm 1931-1932, sau khi tốt nghiệp bằng Thành chung ban Sư phạm (Cour de pedagorie hay Section Normal), bà được giữ lại trường để dạy học, nên gia nhập làng báo Sài Gòn. Bà thường xuyên cộng tác với tờ Phụ nữ tân văn ở Sàigòn do ông Nguyễn Đức Nhuận (1900-1968) làm Chủ nhiệm vợ ông bà Cao Thị Khanh (1900-1962) làm Chủ bút, và lần lượt viết cho các tờ báo khác như: Công luận, Nữ lưu...

Ban đầu bà chỉ là phóng viên thường, viết các mục nhỏ với bút hiệu YM, Nguyễn Văn MYM. Sau khi Phan Khôi đăng bài thơ Tình già (Phụ Nữ Tân Văn số 122 ngày 10-3-1932) thì tên tuổi bà sáng lên qua bút danh Nguyễn Thị Manh Manh hoặc tên thật khi ủng hộ Thơ mới và cổ vũ cho nữ quyền. Sau đó, nữ sĩ còn đăng đàn diễn thuyết cổ vũ cho phong trào này. GS.Phan Cự Đệ kể:

..."Cuộc tấn công của "thơ mới" vào "thơ cũ" ngày càng quyết liệt. Tối ngày 26 tháng 7 năm 1933, Nguyễn Thị Kiêm (tức nữ sĩ Manh Manh, khi ấy mới 19 tuổi) diễn thuyết tại Hội Khuyến học Sài Gòn về "Lối thơ mới". Hội này thành lập đã 25 năm mới có một buổi phụ nữ lên diễn đàn, mà cũng là buổi đông thính giả nhất. Hơn hai năm sau (tháng 11 năm 1935), Nguyễn Thị Kiêm lại diễn thuyết một lần nữa tại Hội Khuyến học Sài Gòn. Lần này, bà và ông Nguyễn Văn Hạnh cùng diễn thuyết tranh luận về "thơ mới"...

 

Không chỉ bảo vệ thơ mới, nữ sĩ Manh Manh còn là một chiến sĩ đòi giải phóng phụ nữ, bình quyền với nam giới. Đáng tiếc, cuối năm 1934, tờ Phụ Nữ Tân Văn đình bản, bà Kiêm mất chỗ dựa, phong trào cổ vũ Thơ mới và đấu tranh cho nữ quyền của bà bị xẹp xuống. Và bà trở thành một nhà báo bình thường cộng tác với một số báo đương thời. Sở trường của bà là phỏng vấn. Tuy vậy, bà cũng viết nhiều bài phê bình, ghi chép... TS. Phan Văn Hoàng viết: 

"Chị đả kích các tập tục hủ bại như trọng nam khinh nữ, tảo hôn, đa thê..., bênh vực những quyền lợi chính đáng của nữ giới. Trong năm 1934, chị đã đi tới 4 thành phố (Huế, Hà Nội, Nam Định, Hải Phòng) để diễn thuyết các đề tài: "Dư luận nam giới đối với phụ nữ tiên tiến", "Một ngày của một người đàn bà tiên tiến", "Có nên tự do kết hôn chăng?", "Nên bỏ chế độ đa thê không"? Ý tưởng của chị trong các buổi diễn thuyết đó đã tạo ra trong xã hội hai luồng dư luận trái chiều (tán thành và phản đối) phản ảnh qua báo chí trong Nam ngoài Bắc..." 

Năm 1936, nữ sĩ Manh Manh còn tích cực tham gia phong trào Đông Dương đại hội. Tuy mới 22 tuổi, nhưng nữ sĩ là một trong hai phụ nữ được cử vào Ủy ban lâm thời tổ chức Đông Dương đại hội tại Sài Gòn, bên cạnh các nhân vật nổi tiếng thời đó như Nguyễn An Ninh, Trịnh Đình Thảo, Nguyễn Văn Tạo, Nguyễn Văn Nguyễn, Tạ Thu Thâu, Phan Văn Hùm... 

Ngày mồng 1 tháng 10 năm Bính Tý (tức 11 tháng 11 năm 1937), nữ sĩ thành hôn với ông Trương Văn Em, người Hà Tiên, một nhà giáo dạy Việt văn ở trường Trung học Huỳnh Khương Ninh, Sài Gòn, đồng thời cũng là một nhà báo với bút hiệu Lư Khê. Nhưng họ sống với nhau không lâu. Sau khi đứa con đầu lòng mất và bà không thể có con được nữa, hai người thỏa thuận chia tay.  

Nhà nghiên cứu Trương Minh Đạt (em út Lư Khê, gọi nữ sĩ Manh Manh là chị dâu) kể:

..."Chị (Manh Manh) cư xử với nhà chồng rất tốt, được bên chồng yêu quý. Chị là thứ nữ của ông Huyện Trị, còn anh Lư Khê là con nhà nghèo ở Rạch Vược (Hà Tiên)...Song, chị không hợm mình, lúc nào chị cũng quý trọng người nghèo rất thật tình, không màu mè, không phân biệt giai cấp. Chị thường viết báo hoặc diễn thuyết bênh vực dân nghèo...Khi sinh bé Mi Nu, chị Kiêm bị sự cố không may, mất khả năng sinh sản. Năm sau, bé Mi Nu (bị liệt từ lúc mới sinh) qua đời...chị Kiêm vô cùng buồn, chị thỏa thuận cho anh có người khác...Đầu năm 1945, trước ngày Nhật đảo chính Pháp, anh Lư Khê có người vợ thứ hai... 

Theo TS. Phan Văn Hoàng kể chi tiết:  

"Đầu năm 1950, chị sang Pháp định cư. Bặt vô âm tín. Nhưng ở trong nước, tên tuổi và sự nghiệp của chị không bị lãng quên. Tháng 1 năm 1999, hai nhà nghiên cứu Thiện Mộc Lan và Thanh Việt Thanh cho xuất bản cuốn "Nữ sĩ Nguyễn Thị Manh Manh" (Nhà xuất bản Văn Nghệ TP. Hồ Chí Minh, 1999). Nhờ đọc cuốn sách ấy trong một chuyến về thăm quê hương, bà Bourbon Thi Hương (một Việt kiều ở Paris, bạn của chị) giúp nối lại liên lạc với chị. Nhận được cuốn sách có lời đề tặng của hai tác giả, chị xúc động nói: "Không ngờ nửa thế kỷ rồi mà những người bạn văn ở trong nước còn nhớ và viết về tôi". Lúc đó, chị đã 85 tuổi, đang sống trong nhà dưỡng lão ở Paris. Hơn 6 năm sau, chị trút hơi thở cuối cùng sau hơn nửa thế kỷ sống xa quê hương"  

Nữ sĩ Manh Manh qua đời trong một nhà dưỡng lão ở Paris vào ngày 26 tháng 1 năm 2005, thọ 91 tuổi. 

Tác phẩm: 

Nữ sĩ Manh Manh làm thơ rất ít, và chưa in tập thơ nào. 

- Viếng phòng vắng, đăng báo Phụ nữ tân văn số Xuân, ra ngày 19 tháng 1 năm 1933.

- Canh Tàn, trích trong bài diễn thuyết về Thơ mới tại Hội Khuyến học Sài Gòn ngày 26 tháng 7 năm 1933.

- Hai cô thiếu nữ, đăng báo Phụ nữ tân văn, 1933.

- Bức thư gửi cho tất cả ai ưa hay là ghét lối thơ mới, đăng báo Phụ nữ tân văn số 228, ra ngày 14 tháng 12 năm 1933.

- Vấn đề Nữ lưu và Văn học. Đây là bài diễn thuyết, sau đăng báo Phụ nữ tân văn số 131, ra ngày 26 tháng 5 năm 1932. 

Giới thiệu một bài thơ mới của nữ sĩ

Trong cuộc diễn thuyết vào đêm 26 tháng 7 năm 1933 tại Hội Khuyến học Sài Gòn, nữ sĩ Manh Manh có "trưng ra làm điển hình" một bài thơ mới của mình như sau:

Canh tàn

Em ơi, nghe lóng nghe
Gió đêm thoáng qua cửa...
Lụn tàn một góc lửa,
Lạnh ngắt chốn buồng the.
Gió đêm thoáng qua cửa...
Não dạ dế tỉ te
Lạnh ngắt chốn buồng the...
Em ơi, khêu chút lửa.
Não dạ dế tỉ te
Gió ru! "...thiết chi nữa..."
Em ơi, khêu chút lửa
Rồi lại ngồi đây nghe.
Gió ru: "...thiết chi nữa..."
Sụt sùi mấy cành tre
Em ngồi đây có nghe
Tơ lòng chị đứt nữa.

Hình ảnh Manh Manh - Nguyễn Thị Kiêm diễn thuyết tại Hội Khuyến Học Sàigòn ngày 26-7-1933

Sự cổ vũ nồng nhiệt của nữ sĩ Manh Manh về "thơ mới", đã được Hoài Thanh-Hoài Chân kể lại trong cuốn Thi nhân Việt Nam (xuất bản năm 1941), như sau:

..."Từ hai tháng trước, hôm 26 juillet (tháng 7) 1933, một nữ sĩ có tài và có gan, cô Nguyễn Thị Kiêm, đã lên diễn đàn Hội Khuyến học Sài Gòn thành lập đến bấy giờ đã 25 năm. Lần thứ nhất một bạn gái lên diễn đàn và cũng là lần thứ nhất có một cuộc diễn thuyết được đông người nghe như thế"...

Ghi nhận công lao của nữ sĩ, trong Việt Nam thi nhân tiền chiến (quyển thượng) có đoạn:

..."Trong hồi dậy men của nền thơ mới, nữ sĩ Manh Manh là người đàn bà đầu tiên đáp ứng tiếng gọi đàn của nhà tiên phong Phan Khôi...Chúng ta ngày nay nhìn lại việc qua, giữa cái cũ kỹ từ nghìn đời sừng sững như cổ thành kiên cố; thế mà, bỗng chốc, một Phan Khôi táo bạo nổ phát súng cách mạng thi ca; người nữ chiến sĩ tiền phong anh dũng và hăng say hoạt động để bảo vệ và củng cố nền tảng thơ mới bén rễ và sống mạnh, ta phải kể Nguyễn Thị Manh Manh, một tay đã đóng góp công lao không nhỏ cho nền văn học đất nước .

Tài liệu tham khảo:

- Manh Manh Web: vi.wikipedia

866424012023

 

Không tìm mà được

Cách nay khá lâu, khi tôi soạn bộ Văn Học Miền Nam 1823-1954, trong đó có phần viết về nhà văn Tân Dân Tử - Nguyễn Hữu Ngỡi (1857-1955), tại Thủ Đức Gia Định, lúc đó tôi đưa bài nầy lên Mạng, có một độc giả, lâu ngày tôi quên tên cũng như địa chỉ Điện thư của anh ta, tôi nhớ anh ta có cho biết cư ngụ gần Lăng Cha Cả, anh ta gửi cho tôi tấm ảnh của tác giả Tân Dân Tử, tôi rất vui vì bài mình viết có hình tác giả. Anh nầy còn cho biết, tôi có cần thê6m hình nữa không, nếu tôi cần, anh ta sẵn long đi sang Gia Định sưu tầm them. Tôi nghĩ là không cần, nên cám ơn anh ta, bây giờ mới thấy tiếc, tự hỏi sao lúc ấy không nhờ anh ta sưu tập thêm vài tấm hình để làm tài liệu!

Tân Dân Tử - Nguyễn Hữu Ngỡi (1857-1955)

Ây là tấm ảnh đầu tiên tôi có đã đưa vào bài viết, sách của tôi và trên Mạng lúc bấy giờ khoảng cuối thập niên 1990 hay đầu thập niên 2000.

Hôm qua, tôi vào máy lục tìm hình chi đó, bổng dưng trong Thư mục của năm nào đó, hình như năm 2021 có hình của nhà văn Lê Hoằng Mưu, tác giả Hà Hương Phong Nguyệt bị nhà báo Nguyễn Háo Vĩnh phê bình là dâm thư.

Lê Hoằng Mưu (1879-1941)

Cũng từ lâu tôi không có ảnh của tác giả Biến Ngũ Nhy tức là Nguyễn Bính (1876-1973), là bác sĩ xuất thân từ Trường y Hà Nội năm 1910. Ông là tác giả những quyển sách:  - Kim Thời Dị Sử (Imp. Moderne L. Héloury S. Moutégout, 1921),  Biến Ngũ Nhy thi tập (tác giả xuất bản, 1967), Chủ nợ bất nhơn, - Phong tình bịnh chứng,  Nam nữ hôn nhân, Sanh dục vệ sinh.

Biến Ngũ Nhy - Nguyễn Bính (1886-1973)

Ngoài ra tự nhiên tôi thấy có bài viết về Lư Khê, Lư Khê được cho là Hà Tiên tứ tuyệt. Đó là Đông Hồ - Lâm Tuấn Phác (1906-1969), Mộng Tuyết – Thái Thị Úc (1914-2007) , Trúc Hà - Trần Thiêm Thới (1909-194X) và Lư Khê Trương Văn Em (1916-1950)

Lư Khê - Trương Văn Em (1926-1950)

Lư Khê tên thật là Trương Văn Em còn được gọi là Đệ, tên chữ là Tuấn Cảnh, bút hiệu là Bá Âm, Lư Khê; là nhà thơ, nhà báo Việt Nam thời tiền chiến.

Ông sinh ngày 20 tháng 1 năm 1916 (nhưng trong giấy khai sinh ghi là ngày 5 tháng 2 năm 1916, vì làm giấy trễ) tại làng Rạch Vược, xã Thuận Yên, tỉnh Hà Tiên (nay thuộc thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang) trong một gia đình lao động nghèo. Thân sinh là ông Trương Văn Huynh (ngư dân) và bà Trần Thị Chín.

Thuở nhỏ, Trương Văn Em học tiểu học ở Hà Tiên, học trung học ở Cần Thơ (Collège de Cần Thơ), đậu bằng Thành chung năm 1928 rồi lên Sài Gòn lập nghiệp.

Ở Sài Gòn, ông dạy học tại trường Huỳnh Khương Ninh, Đồng Nai...và cộng tác với các báo: Thế giới tân văn, Nữ lưu tuần báo, Văn nghệ, Tự do, Nay, Đông Tây, Gió mùa...

Năm 1935, ông cùng với Đông Hồ, Mộng Tuyết, Trúc Hà, cả bốn người đều được mệnh danh là "Hà Tiên tứ tuyệt", xuất bản tờ báo Sống ở Hà Tiên, nhưng phát hành ở Sài Gòn. Đây là một tờ báo thuộc loại sớm nhất ở miền Tây, và cũng là tờ báo tiến bộ nhất so với các báo khác thời đó.Trước đó có tờ An Hà Nhựt Báo phát hành tại Cần Thơ.

Trong môi trường văn học, ông yêu nữ sĩ Nguyễn Thị Manh Manh.

Sau năm 1945, Lư Khê làm Chủ bút báo Tân Việt. Từ năm 1947-1950, ông làm Giám đốc kiêm Chủ nhiệm nhật báo Sự thật và Ánh sáng. Lúc này, ông là người theo "chủ trương thống nhất và độc lập dân tộc, đồng thời đấu tranh chống thực dân Pháp".

Ngày 3 tháng 7 năm 1950, ông bị những kẻ lạ mặt (dư luận cho là nhóm báo phân ly của chính phủ Trần Văn Hữu) sát hại tại nhà riêng, cùng một ngày với nhà báo Nam Quốc Cang. Khi ấy, Lư Khê mới 34 tuổi.

Qua đây còn được biết thêm, ông và thi sĩ Manh Manh - Nguyễn Thị Kiêm con ông huyện Nguyễn Đình Trị đã thành hôn vào ngày 11-11-1937, sau đó nữ sĩ sinh con rồi con mất, bà bị tuyệt tự, nên đầu năm 1945 nữ sĩ bằng lòng cho Lư Khê bước thêm bước nữa với cô Nguyễn Thị Diêu. Còn nữ sĩ khoảng đầu năm 1950, qua Pháp sinh sống, rồi mất nơi nhà dưỡng lão vào ngày 26-1-2005, thọ 91 tuổi.

Manh Manh - Nguyễn Thị Kiêm (1914-2005)

Trong buổi nói chuyện về Thơ Mới ở Hội Khuyến Học Sài Gòn ngày 26 tháng 7, năm 1933, Thi sĩ Manh Manh đọc bài Thơ Mới của bà:

Canh tàn

Em ơi, em lắng nghe
Gió đêm thoảng ngoài cửa
Lụn tàn một góc lửa
Lạnh ngắt chốn buồng the.

Gió đêm thoáng qua cửa
Não dạ dế tỉ tê
Lạnh ngắt chốn buồng the
Em ơi, khêu chút lửa

Não dạ dế tỉ tê
Gió ru tha thiết chi nữa
Em ơi, khêu chút lửa
Rồi lại ngồi đây nghe

Gió ru tha thiết chi nữa
Sụt sùi mấy cành tre
Em ngồi đây có nghe
Tơ lòng chị đứt nửa.  

Đôi khi chúng ta cố tìm mà không được, nhưng có lúc không tìm lại được. tôi vội vàng đem những hình nầy vào sách của tôi để cho được đầy đủ hơn.

866420012023

Chúc mừng năm mới 2023

 

CUNG CHÚC TÂN XUÂN

 

VỀ VIRUS COVID-19

Bài viết của Dr. Phan Xuân Trung.

ĐÂY LÀ BÀI VIẾT RẤT KHOA HỌC VÀ ĐẦY LẠC QUAN CỦA BS. PHAN XUÂN TRUNG – Đại Học SaiGon VỀ VIRUS COVID-19:

Việc lây nhiễm bằng cách người này phun nước bọt vào người kia thì không thể lây lan nhanh và nhiều được.  Thực tế là vi khuẩn Corona tồn tại được trong không khí, dưới dạng sương mù, trong những giọt nước rất nhỏ lơ lửng trong không khí, chờ người ta hít thở thì theo luồng hơi thở mà bay vô mũi, họng.  Dù cho bạn có đeo năm bảy lớp khẩu trang, hễ mà bạn còn thở thì nó còn có cơ hội xâm nhập. Đó là điều chắc chắn.   Đừng quan tâm đến giọt to, giọt nhỏ gì hết. Biết cái đó cũng vô ích. Cứ còn thở là còn khả năng dính virus. Do đó ở những quốc gia lạnh lẽo, mù sương, không gian kín, showroom, phòng họp gắn máy lạnh, xe điện ngầm, xe hơi, xe bus, trong máy bay, cafeteria, siêu thị máy lạnh... chính là môi trường lý tưởng cho virus rong chơi và lây lan.  Tóm lại, ở những chốn bít bùng, nơi gió ngoài trời không vào được nhiều, là nơi lý tưởng cho chúng làm ổ.

Hãy cám ơn Trời Đất vì Việt Nam ta thuộc xứ nóng, khô ráo, không có mù sương để dung chứa bọn virus trong không khí. Trừ những trường hợp người mang mầm bệnh mới nhập khẩu từ vùng dịch về, hỉ chưa sạch mũi, ho chưa sạch đàm, vi rút còn bám trong cổ, trong mũi thì có khả năng lây. Còn thì virus sẽ tự động tiêu biến trong môi trường không khí ở Việt Nam, nhất là từ miền Trung đến miền Nam.

Nhắc lại không thừa:

1. Tiêu diệt không gian sống của virus: nắng, gió, muối biển... Phòng ốc phải mở cửa và xài quạt xoay. Không được đóng cửa và mở máy lạnh dù trời nóng.  Trong không gian này, bảo đảm với bạn tìm không ra một nửa con virus.  Nếu ở gần biển thì tắm biển, nếu không gần biển thì phơi nắng tối thiểu 10 phút.

 2. Phá "ổ đẻ" của virus bằng cách vệ sinh mũi, họng, miệng. Giả dụ bạn lỡ có hít trúng một lượng virus vào mũi, nó sẽ phải tạm trú vùng mũi họng một thời gian để làm ổ trong tế bào niêm mạc khoảng năm bảy ngày, sinh sôi nảy nở, nhân bản dân số lên trăm tỷ con mới. Virus phải chui vào tế bào ký chủ, mượn bộ máy nhân bản Gen của tế bào để sản xuất virus mới. Đây mới chính là sự ghê gớm của virus. Thời gian ủ bệnh này khá lâu và nó ẩn náu ở vùng mũi họng.  Do đó bạn phải làm sạch mũi họng bằng cách hỉ mũi, ho, khạc, súc họng bằng đủ loại nước sát trùng, nhỏ mũi, nước muối, xịt họng... để tống khứ đám cô hồn virus ra khỏi mũi họng dù rằng không thấy nó đâu. Tất nhiên khi ra ngoài không khí nó sẽ chết.

3. Cũng làm sạch mũi họng, nhưng bằng cách xông hơi. Xông bằng lá xông, tinh dầu, sauna, steam bath...  Hơi nước và độ nóng đó sẽ vào mũi, họng, kích thích tăng tiết chất nhầy, chất nhờn, phá ổ vi rút... Những tế bào niêm mạc mũi đang làm ổ cho virus bị hư hại do hơi nóng của nước cũng đồng thời phá ổ sản xuất của siêu vi. Do vậy cho người già một nồi lá xông là ô kê. Thanh niên thì cứ tắm hơi, steam bath, sauna...

Ông bà ta từ xưa không biết virus là gì, chỉ biết bị mắc dịch, mắc gió, bị trúng gió độc... và có đối sách bằng cách điều trị dân gian là nồi lá xông cực kỳ hữu hiệu.

4. Ăn uống lành mạnh nhiều vitamin, nhiều acid amin để tăng cường sức đề kháng.  Uống nhiều nước lá xả, lá chanh, gừng... để làm ấm cơ thể.  Virus ưa ẩm ướt và lạnh.

Tâm địa rộng rãi bao la như Trời Đất thì bao bọc được cả muôn loài.

(Hàn Thi Ngoại Truyện)

Trường Sơn Lê Xuân Nhị

Viếng tang Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, Đệ Ngũ Tăng Thống GHPGVNTN

Sáng hôm nay 23-02-2020 vào lúc 5 giờ 15, chúng tôi xem Điện thư, thấy có Điện thư của Đặng Đình Khiết:

Tin từ nhạc sĩ Nguyễn Khanh

Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, Đệ ngũ Tăng Thống Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất (PGVNTN) viên tịch vào lúc 21 giờ 20 phút ngày 22/2/2020 nhằm ngày 29/1 năm Canh Tý, Phật lịch 2563 tại Chùa Từ Hiếu, Phường 1, Quận 8, Sài Gòn. Hưởng thọ 92 tuổi….

Nhưng do chúng tôi có hẹn với vài bạn đi Đức Hòa nên không thể liên lạc với anh chị em GĐPT Vĩnh Nghiêm để sắp xếp cùng đi viếng tang.

Khoảng 11 giờ trưa, khi chúng tôi ở Đức Hòa được Thiện Linh Đặng Văn Nữu báo tin GĐPT Vĩnh Nghiêm sẽ đi viêng tang, có mua vòng hoa phúng điếu, nên liên lạc với Trần Đình Hùng để biết giờ giấc viếng tang.

Đến khoảng hơn 5 giờ chiều Nữu cho biết, tang lễ của HT không có chấp điếu, không nhận vòng hoa, ngày mai 24-02-2020 sẽ di quan vào lúc 8 giờ sáng. Do vậy Nữu hẹn cùng tôi đi viếng tang Hòa Thượng, vì tôi ở Phú Lâm, Nữu ở Gò Vấp nên hẹn gặp nhau ở Cầu chữ Y, đến khoảng 6 giờ 30 trên đường về nhà, tôi gọi điện thoại cho Nữu, hỏi xem Nữu có thể tới nhà cho tôi quá giang cùng đi không, vì mắt tôi yếu kém khi chạy xe ban đêm, nhưng Nữu trả lời đang bị cảm không thể đi.

Tôi về nhà, định gọi xe Grab đi, nhưng con rể tôi cho biết sẽ đưa tôi đi. Tôi thay quần áo, ăn vội bữa cơm chiều, lên mạng lấy địa chỉ Chùa Từ Hiếu 59 Lot D Dương Bá Trạc, Đường số 9. Phường 1. Quận 8. Thế rồi 2 cha con cùng đi.

Chúng tôi đến Chùa Từ Hiếu, ngoài cổng vắng người, khi bước vào trong sân, bên tay phải có 2 cái bàn, có mấy nữ Phật tử dùng cơm, bên tay trái có tượng đài Quán Thế Âm, nơi đây có thể nhìn thấy khung cảnh tang lễ

Vào trong thấy có một tiền án, có 3 Huynh Trưởng đứng trên và phía sau có chừng 12, 13 Đoàn sinh đang hành lễ chỉ lạy chớ không có tụng kinh.

 Trước kim quan Hòa Thượng có hương án với linh vị, hoa quả, có 2 vị Tăng trể đang quỳ tụng kinh, sau 2 vị Tăng có chừng 7, 8 Phật tử, Bên tường phía bên tay trái, có một vị Tăng và 5, 7 Phật tử đứng nhìn vào kim quan, có một số Huynh Trưởng GĐPT đứng chụp ảnh phía sau kim quan có lẽ để lấy hàng chữ Nhất tâm đãnh lễ Đại Lão Hòa Thượng thương Quảng hạ Độ Đệ Ngũ Tăng Thống Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất.

Tôi nhờ một anh Huynh Trưởng GĐPT chụp cho tôi vài tấm ảnh tôi đứng trước kim quan.

Báo Giác Ngộ Online có đăng tin:

Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ viên tịch

Giác Ngộ Online - Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, vị giáo phẩm tác giả của nhiều công trình biên dịch Phật học, đã viên tịch vào lúc 21 giờ 30 phút ngày 22-2-2020 (nhằm ngày 29 tháng Giêng năm Canh Tý), tại chùa Từ Hiếu, Q.8, TP.HCM, trụ thế 93 năm.

Chân dung Trưởng lão HT.Thích Quảng Độ (1928-2020)

Trưởng lão Hòa thượng thế danh Đặng Phúc Tuệ, sinh năm Mậu Thìn (1928) tại tỉnh Thái Bình. Ngài là nhà phiên dịch của nhiều bản kinh, sáng tác, biên soạn nhiều tác phẩm, như Kinh Mục Liên sám pháp, Thoát vòng tục lụy, Truyện cổ Phật giáo, Ðại thừa Phật giáo tư tưởng luận, Tiểu thừa Phật giáo tư tưởng luận, Nguyên thủy Phật giáo tư tưởng luận, Từ điển Phật học Hán Việt…, đặc biệt bộ Phật Quang Đại từ điển đồ sộ đã được xuất bản chính thức trong nước.

Bộ Phật Quang Đại từ điển do Trưởng lão HT.Thích Quảng Độ biên dịch do NXB Phương Đông cấp phép in và tái bản trong nước

Một số tác phẩm Phật học và văn học Phật giáo do Trưởng lão Hòa thượng biên dịch từ Hán văn và Anh ngữ đã được tái bản gần đây, góp nguồn tham khảo về nghiên cứu cho người học Phật.

Được biết, theo di huấn để lại, tang sự của ngài sẽ được tổ chức đơn giản. Tăng Ni, Phật tử đến lễ bái, thọ tang miễn phúng điếu, kể cả vòng hoa, trướng liễn, không điếu văn, tiểu sử, cảm tưởng và mọi hình thức khác. Mọi người chỉ đến lễ bái, thọ tang trong mật niệm theo nghi thức tâm tang.

Diệu Nghiêm

Đối với Hòa Thượng Quảng Độ, ngày trước vào cuối thập niên 1950, ngài ở chùa Giác Minh, 578 Phan Thanh Giảng, Sàigòn 3, nay là đường Điện Biên Phủ. Lúc đó tôi là Đoàn sinh rồi Huynh Trưởng rồi Liên Đoàn Trưởng GĐPT Giác Minh, nên tôi đã biết ngài.

Vào đầu thập niên 1960, tôi là Đoàn Trưởng Trường Đào Tạo Huynh Trưởng A Dật Đa, thường mời ngài giảng Phật Pháp cho các khóa sinh, năm ngoái về Việt Nam định đi thăm ngài, nhưng không đủ duyên vì bận việc, nên quên đi.

Năm nay định sẽ đưa nhà tôi đi thăm ngài, chưa thực hiện được ý định thì ngài đã viên tịch. Do đó hôm nay tôi nhất quyết phải đi viếng tang ngài. Vào lễ đường thấy rất trang nghiêm, tất cả màn treo màu vàng, kim quan ngài cũng màu vàng rất đơn giản. Hòa Thượng Thích Nguyên Lý đã làm đúng theo di huấn của ngài rất đơn giản, nhưng trang nghiêm.

Sau khi lễ Hòa Thượng 3 lễ, rồi ra về. Được biết ngày 25-02-2020 mới di quan đi hỏa thiêu, về tới nhà, tôi báo cho Nữu biết ngày mốt chớ không phải ngày mai, để Nữu và các Huynh Trưởng khác có thể đến đãnh lễ, cầu nguyện cho ngài sớm vãng sinh An Lạc Quốc.

Ngày hôm sau 24-02-2020, Đặng Văn Nữu tháp tùng theo chư Tăng, Ni và Phật Tử hệ phái Vĩnh Nghiêm tại các chùa Vĩnh Nghiêm, Giác Hải, Hòa Bình ... đã đến chùa Từ Hiếu đảnh lễ Kim quan Hòa Thượng, bởi vì Ngài vốn thuộc hệ phái Vĩnh Nghiêm.

 Chư Tăng hệ phái Vĩnh Nghiêm và Huynh Trưởng Thiện Linh Đặng Văn Nữu viếng tang HT. Tăng Thống

 

Ngày 25-02-2020, Di quan có các Huynh Trưởng Trần Hữu Định đến từ Sydney (Úc), Tâm Đồng Thân Huỳnh Văn An và Tâm Chơn Minh Nguyễn Thị Nguyệt Ngân đến từ Virginia (Mỹ), Trần Đình Hùng và Phạm Thị Minh là những Huynh Trưởng GĐPT Miền Vĩnh Nghiêm cùng tham dự Cung tiển kim quan Đức Tăng Thống đến Nghĩa Trang Đa Phước ở huyện Bình Chánh, Tp. HCM để làm lễ Trà Tỳ theo Di huấn của Ngài.

Tuệ Hạo Trần Hữu Định, Phúc Thiện Trần Đình Hùng, Diệu Tâm Phạm Thị Minh viếng tang Đức Tăng Thống

 Tâm Đồng Thân Huỳnh Văn An và Tâm Chơn Minh Nguyễn Thị Nguyệt Ngân sau khi đảnh lễ kim quan HT. Tăng Thống

 

Mời xem thêm hình ảnh LỄ TANG ĐỨC TĂNG THỐNG THÍCH QUẢNG ĐỘ trong các ngày 23, 24 và 25 tháng 02 năm 2020 tại chùa Từ Hiếu Q.8, Tp. HCM:

Mời xem thêm hình ảnh tại:

https://youtu.be/O4oHxshqwc4

866423022020Bổ túc 866427022020
866403032020